Bot czy nie bot?

Lesezeit: Lesezeit
„Jak się pani czuje?”. „Nie za dobrze, mam problemy z rodziną”. „Proszę opowiedzieć o tym więcej”.Od czego mam zacząć?”. „Od początku”.
Kto tu z kim rozmawia? Na pierwszy rzut oka mógłby to być fragment rozmowy między psychoterapeutą a pacjentem. W rzeczywistości to tylko kawałek rozmowy prowadzonej przez prawdziwego człowieka z „Elizą”, pierwowzorem wszystkich dzisiejszych chatbotów.

Niemiecko-amerykański naukowiec Joseph Weizenbaum już w 1966 roku zaprezentował za pomocą Elizy, jak program komputerowy może prowadzić rozmowę, stosując prosty algorytm dialogu. Ten tak zwany efekt Elizy jest do dzisiaj wzorcem dla wszystkich chatbotów. Bot to skrót od angielskiego słowa „robot”, chatbot zaś to nic innego jak program komputerowy, który w zautomatyzowany sposób potrafi udzielić mniej lub bardziej poprawnych odpowiedzi na zadane przez człowieka pytania: jaka będzie pogoda? Gdzie mogę najtaniej kupić moje ulubione spodnie? Co mogę zrobić z mleka, trzech jajek i jabłek?
Bild
Pomocni asystenci

Aby udzielić odpowiedzi, wiele chatbotów sięga do banku danych, które bazują na słowach kluczach i fragmentach tekstu. Z reguły są programowane po to, by pomóc w codziennym życiu. Znaleźć je dzisiaj można w formie botów pogodowych lub medialnych, ułatwiających szukanie informacji lub doradzających klientom na stronach internetowych. Krok dalej idą boty rozumiejące język, na przykład cyfrowi asystenci językowi tacy jak Siri lub Alexa. Posiadają oni sztuczną inteligencję, by jak najlepiej naśladować ludzkie zachowania. Są to więc ciągle uczące się programy komputerowe.

Boty społeczne

Chatboty, pojawiające się w mediach społecznościowych jako konta użytkowników i sprawiające wrażenie bycia sterowanymi przez prawdziwego człowieka, zalicza się do tak zwanych „botów społecznych”. Ich ogromne ilości znajdują się już na takich portalach jak Facebook, Twitter czy YouTube, a ich obecność jest przedmiotem burzliwych dyskusji.

Boty społeczne mogą bowiem nie tylko zbierać konkretne informacje o innych użytkownikach. Częściowo rozpowszechniają one także w minutowym rytmie pewne informacje w formie komentarzy pod danymi produktami i opinie dotyczące polityki. Chodzi o to, aby zaznaczyć swoją obecność i opanować dyskusje w celu zasugerowania innym, że w sieci dominuje taka a nie inna opinia. Od kampanii wyborczej Donalda Trumpa dyskutuje się o tym, jak dalece boty społeczne wpływają na kształtowanie opinii, a nawet na wyniki wyborów.

Kształtowanie opinii

Jasne jest, że w pierwszym momencie trudno rozpoznać bot społeczny. Od czasu wynalezienia Elizy minęło sporo czasu i technologiczne możliwości symulowania ludzkiego zachowania bardzo się zmieniły. Nadal trudno prowadzić przebiegającą prawidłowo, wchodzącą w głębię rozmowę ale często nie jest to potrzebne. Czasem wystarczą proste wypowiedzi, by wywołać reakcje innych ludzi i wzniecić dyskusję. Wtedy znowu mamy do czynienia z „efektem Elizy”.

„Trudno mi zacząć od początku”. „Rozumiem”. „Czy to w ogóle pana interesuje?”. „To nie jest łatwe pytanie”. „Ale to przecież musi pana interesować”. „Proszę kontynuować”.

Jak rozpoznać bot społeczny?

Poniżej kilka wskazówek, jak rozpoznać boty społeczne:

Obejrzyj konto użytkownika: kto właściwie pisze? Czy dane w profilu wydają się logiczne? A może są bardzo oszczędne? Kto należy do kręgu znajomych użytkownika?
Podejrzeń można nabrać wtedy, gdy z jednego konta wysyłanych jest dużo wiadomości, często równocześnie do wielu innych kont. Tutaj może pomóc sprawdzenie, czy wysyłane są zawsze te same czy podobne treści.
Ludzie potrzebują pewnego czasu reakcji, boty reagują często już po kilku sekundach na treści i wysyłają je dalej. Ponadto boty bardzo często lajkują lub faworyzują posty innych użytkowników, sugerując tym samym na przykład, że mamy do czynienia z dominującym poglądem.
Najłatwiej zidentyfikować bota społecznego, zwracając uwagę na to, na ile autentycznie brzmi jego komunikacja. Jak reaguje na konkretne pytanie? Jak zachowa się zapytany o całkiem logiczne rzeczy? Jedną ze wskazówek może być styl pisania. Boty wysyłają odpowiedzi na posty innych, przejmując w odpowiedzi pewne pojęcia lub stosując ich synonimy.
Serwisy takie jak Bot or not, oferowane przez Indiana University Bloomington lub boswatch.de pokazują aktywność botów społecznych lub pomagają je rozpoznać.
Czytaj dalej w zbiorze tematów „Kształtowanie opinii”
/mediabase/img/4333.jpg Media społecznościowe mogą wpływać na osobiste poglądy dzieci i młodzieży. Cyfrowi liderzy opinii
/mediabase/img/4352.jpg W mediach społecznościowych obok wielu pożytecznych informacji pojawia się także wiele informacji nieprawdziwych. Fakt, fakt, fake, fakt

Wywiad z Markusem Beckedahlem

Głośna mniejszość

Podziel się artykułem!

Przekaż dalej artykuł jednym kliknięciem!
share